Azərbaycan iqtisadiyyatda yüksək artıma, habelə sabit siyasi sistemə malik, sürətlə
inkişaf edən gənc demokratik ölkədir. Azərbaycan öz milli maraqlarının gerçəkləşdirilməsi,
habelə, regional və qlobal mövqelərinin möhkəmləndirilməsi üçün özünün iqtisadi və siyasi
imkanlarından məharətlə istifadə edir. Respublikamız zəngin neft-qaz resurslarına malik
ölkədir və dünyanın enerji təhlükəsizliyinin təminatına töhfələri böyükdür. Bütün bu uğurların
təməlində dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin müəllifi olduğu neft strategiyası dayanır. “Əsrin
müqaviləsi” Azərbaycanı dünyaya etibarlı tərəfdaş kimi təqdim etdi və ölkəmizin iqtisadi,
siyasi mövqeyinin möhkəmlənməsində əhəmiyyətli rol oynadı.
Tarixən neft ölkəsi olan Azərbaycanın bu gün qaz, həmçinin elektrik enerjisi
ixracatçısı kimi beynəlxalq aləmdə nüfuzu gündən-günə artmaqdadır. Ölkəmizin malik
olduğu enerji resurslarından səmərəli istifadəsi yeni enerji layihələrinin planlaşdırılmasına
yol açır. Azərbaycanın ikitərəfli əməkdaşlıq əlaqələri, münasibətlər strateji tərəfdaşlıqdan
etibarlı tərəfdaşa doğru inkişaf edir. Azərbaycan qazının Avropaya nəqli 2020-ci ilin axırında
Cənub Qaz Dəhlizinin sonuncu seqmentinin - TAP-ın işə düşməsi ilə başlayıb. Bu, çox
müasir enerji infrastrukturudur, uzunluğu 3500 kilometrdir və artıq iki ildir ki, Azərbaycan
Avropa İttifaqı məkanına öz təbii qaz resurslarını çatdırır.
Çoxşaxəli əməkdaşlığın başlanğıcı olan və nəzərdə tutulduğu vaxtda icrası başa
çatan Cənub Qaz Dəhlizi layihəsində hazırda yeddi ölkə - Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə,
Bolqarıstan, Yunanıstan, Albaniya, İtaliya iştirak edir. Sonrakı mərhələdə üç Balkan
ölkəsinin- Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya və Monteneqronun tərəfdaşlar kimi bu
layihəyə qoşulacağına əminlik ifadə edilir.
2022-ci ilin iyul ayında Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında “Azərbaycan
Respublikası ilə Avropa Komissiyası tərəfindən təmsil olunan Avropa İttifaqı arasında enerji
sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalandı. Azərbaycanla bu
qurum arasında enerji sahəsində uzunmüddətli, proqnozlaşdırılan və çox etibarlı
əməkdaşlıq böyük nailiyyətdir. Günümüzün reallıqlarından da göründüyü kimi, yeni
çağırışlar qarşısında Azərbaycan qazına tələbat artır. Avropa Komissiyası ilə imzalanmış bu
sənədə əsasən, Azərbaycan qaz təchizatını iki dəfə, bəlkə ondan da çox artırmağı
planlaşdırır. Bunun üçün resurslar da var, siyasi iradə də var və tərəfdaşlarımızla təmaslar
da var. Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan ixrac imkanlarını
genişləndirmək istəyir. Avropada Azərbaycan qazına tələbat var. Avropa bazarı ölkəmiz
üçün ən əlverişli bazardır.
Dövlət başçısı İlham Əliyevin Macarıstana dövlət səfəri Azərbaycanın dünyanın enerji
təhlükəsizliyinin təminatında artan rolunu bir daha bəyan etdi. Bu gün Azərbaycan öz enerji
təhlükəsizliyini 100 faiz təmin edir və bir çox ölkələrin, o cümlədən Avropa İttifaqının
üzvlərinin də enerji təhlükəsizliyinə dəstəyini gücləndirir. Ölkəmiz neft, qaz, elektrik enerjisi,
neft-kimya məhsulları ixrac edir. Azərbaycanın dünyanın enerji bazarında yerinin,
mövqeyinin möhkəmlənməsini tərəfdaş ölkələrin rəsmiləri də böyük məmnuniyyətlə etiraf
edirlər.
Ölkəmizin dünya enerji bazarında hasilatçı, tranzit ölkə kimi tanınması, Avropa
dövlətlərinin enerji təhlükəsizliyinin təminatındakı rolunun artması göstərir ki, Xəzər
dənizindən hasil olunan enerji ehtiyatları gələcəkdə də Avropa istehlakçıları üçün yeganə
mənbə olacaq. Çünki Cənub Qaz Dəhlizi enerji resurslarının şaxələndirilməsi sahəsində çox
önəmli, əvəzolunmaz layihədir. Bu gün Avropa Komissiyasının rəhbərliyi Azərbaycanı
etibarlı tərəfdaş adlandırır. Enerji təhlükəsizliyi məsələləri bugünkü dünyada xüsusi
əhəmiyyət daşıyır və dünya gündəliyinin ön sıralarındadır. Azərbaycanın zəngin neft-qaz
resursları imkan verir ki, uzun illər bundan sonra – təbii qazla bağlı ən azı yüz il bundan
sonra Avropa üçün etibarlı tərəfdaş olsun.

Sübhan Xəlilov,
Salyan rayon Qarabağlı-2 kənd tam orta məktəbin müəllimi, YAP fəalı